Weg met beoordelingsgesprekken: leer waardevrij waarnemen (deel 2)

waardenvrij waarnemen

In mijn vorige blog over het waardevrij observeren van je medewerkers (deel I) zijn de mentale stemmingen uitdaging (groene cirkel) en spanning, verkrampen (gele cirkel) aan de orde gekomen.

Zonder oordeel kijken naar je medewerkers, alsof je op een terras zit. De tijd nemen om te zien hoe mensen zich tijdens hun werk door deze mentale stemmingen heen bewegen is een perfecte manier om (nog) beter te kunnen anticiperen op de ontwikkelingen en de bewegingen die je medewerkers gaan maken.

Door te kijken naar de wijze waarop de mensen zich, vaak onbewust en al of niet veerkrachtig gedragen, krijg je inzicht in de instelling (of mindset) waarmee de medewerkers hun werk doen.

Er zijn vier mogelijke stemmingen die van invloed zijn op die mindset. Iedere stemming heeft voor- en nadelen. Daarin zit geen goed of fout.

Het uitgangspunt van deze manier van kijken is dat je de aanname mag doen dat ieder mens, in de omgeving waarin hij of zij zich bevindt, zich wil verbeteren. Door verantwoordelijkheid te nemen en in actie te komen kan die verbetering vooral worden bewerkstelligd door diegenen die het grootste deel van de tijd uitgedaagd zijn (groene cirkel) voor datgene dat ze doen. Hierdoor zijn ze de beste versie van zichzelf op dat moment. Ze leveren daarmee, onder de omstandigheden, de beste prestatie.

Kleurencirkel

In dit deel wil ik met je kijken naar de rode en grijze cirkel. Waaraan zie je dat iemand in de rode of grijze cirkel ‘zit’, wat zijn de voor- en nadelen van deze stemmingen en wat je kunt doen om medewerkers ‘in het moment’ positief te beïnvloeden om richting hun uitdaging (groen) te bewegen?

Rode cirkel

In woede of frustratie (rode cirkel) is de aandacht gericht op zaken die niet goed gaan en wordt er vaak over de schuld van iets of iemand gesproken. “Het is jouw schuld dat…”. Of: “het komt daar en daar door”. De heftigheid van de woede en frustratie kan individueel behoorlijk verschillen en wordt vooral bepaald door de verwachtingen die mensen zich vooraf hebben gemaakt.

Hoe verder de verwachtingen en de realiteit van dat moment uit elkaar liggen, hoe krachtiger deze emotie! Stel je voor dat je van iemand verwacht dat ie altijd zijn afspraken nakomt en ineens vergeet diezelfde persoon twee afspraken achter elkaar met jou. Dan is de kans dat je in je rood schiet behoorlijk groot.

Frustratie en woede is zichtbaar en merkbaar aan de (ingehouden) kracht waarmee wordt gecommuniceerd, zowel verbaal als non-verbaal. De energie waarmee deze mentale stemming gepaard gaat is groot. Bij veel mensen is deze mentale stemming duidelijk zichtbaar op het gezicht. Je ziet samengeknepen ogen, fronzen, het vermijden van oogcontact, gebalde vuisten, driftige gebaren en je hoort de krachtige bewoordingen. Het goede van deze stemming is de betrokkenheid, de passie, de drive waarmee zaken die je bij de ander bemerkt.

Als je steeds beter wordt in het duiden van de mentale stemmingen, zie je dat enkele van jouw mensen een voorkeur hebben voor deze stemming. Als je hen leert om deze frustratie om te zetten in getergdheid, gaan ze beter presteren. Durf hen te confronteren met de verkeerde keuze die ze maken als ze in deze stemming blijven hangen.

Grijze cirkel

In de cirkel van afhaken (grijs) is er geen aandacht, geen interesse in het onderwerp, op dat moment. Dat kan snel veranderen, maar op dat moment ontbreekt het. In deze stemming maken mensen fouten, is het werktempo laag en draaien mensen op de automatische piloot vanuit hun comfortzone.

Je kunt deze mentale stemming herkennen aan een vaak starende blik, die in de verte tuurt, of wat afwezig om zich heen kijkt. Gapend soms zelfs. Er is weinig energie te bespeuren. Hoe langer iemand in deze stemming verkeert hoe vermoeiender het voor deze persoon wordt. Praktisch alle effectiviteit verdwijnt, er is geen of weinig actie en geen verantwoordelijkheid voor de actie. Op zulke momenten zeggen mensen ‘ja’ en doen (of denken) ze ‘nee’.

Neem de keuze voor de mindset die mensen om je heen maken niet persoonlijk. Veel mensen zijn zich niet bewust van hun eigen keuze.

Het is aan jou om hen daarbij te spiegelen, met respect. “Ik zie dat je bent afgehaakt”. “Ik weet zeker dat dit een momentopname is, dit gaat je niet nog eens overkomen als we jouw aandacht goed kunnen gebruiken”. Hierna kan de ander ervoor kiezen om van stemming te veranderen.

Zoals iedere mentale stemming heeft ook deze stemming voordelen. De kracht van deze mindset is dat je kunt relativeren, even afstand kan nemen van datgene dat er op dat moment speelt. Hiermee krijg je weer overzicht. Leer je medewerkers te schakelen. Nodig ze uit om weer richting groen te gaan als de situatie daarom vraagt.

Zelf leren?

One Minute Coaching heeft diverse trainingen die jou als teamleider of manager leren om met de mentale stemmingen en het waardevrij waarnemen om te gaan. Tijdens een training ga je oefenen met het herkennen van de stemmingen en ervaar je hoe krachtig deze techniek is.

Met de in de training verkregen inzichten ben je in staat om veel veerkrachtiger op te treden in je omgang met je medewerkers en collega’s. Je wil niet weten hoeveel energie en plezier je dat oplevert.

Op 28 juni organiseren we een introduction workshop. Er zijn nog enkele plekken vrij. Schrijf je hier in.

RSS


Geen blog meer missen en op de hoogte blijven van de ontwikkelingen rond One Minute Coaching?
Meld je hier aan voor de nieuwsbrief!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *